Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 3, Deel 1, Hoofdstuk 7, Paragraaf 7.4, Blz 175-180

Een weerstand heeft een bepaalde kleurcode op zich staan om aan te geven in welke serie de weerstand valt. Deze weerstandscodering en de betekenis is weer te vinden in een tabel. Hoe dat allemaal werkt kunt u in onderstaand artikel lezen.

Weerstandscodering

Weerstanden worden in bepaalde kwaliteitsseries gemaakt. Om te kunnen zien tot welke serie een weerstand behoort, wordt de weerstand met een bescherm lak in een bepaalde kleur gegeven. Meer weten over de Wet van Ohm en hoe hier te rekenen mee? Kijk dan eens naar –>De Wet van Ohm (Ω)

Kleurcode

De waarde van een weerstand wordt bij de meeste series aangegeven met een kleurcode. De kleurcode is in de vorm van ringen op de weerstand aangebracht. In tabel 1 achter in dit boek zie je hoe je de kleurcode moet lezen. Er zijn codes met 4 of 5 ringen. Een handig regeltje om de kleurvolgorde te onthouden is de volgende zin:

Kleurcode van weerstandscodering

Weerstanden met vier ringen

De eerste twee ringen geven de eerste twee getallen. De derde ring is de macht van 10 waarmee we de waarde van de eerste twee ringen moeten vermenigvuldigen. We kunnen ook zeggen dat de derde ring het aantal nullen geeft dat we achter de waarde van de eerste twee ringen moeten zetten. De vierde ring is de tolerantie-ring, waarover later meer.

Voorbeeld
Een weerstand heeft de volgende codering:
Ring 1 = rood = 2;
Ring 2 violet = 7;
Ring 3 = oranje = × 10^3 De weerstandswaarde is dus 27 10^3 Ω = 27000 Ω= 27 kΩ

Weerstanden met vijf ringen

De eerste drie ringen geven de eerste drie getallen. De vierde ring is de macht van 10 waarmee we moeten vermenigvuldigen. De vijfde ring is de tolerantie-ring. Een weerstand heeft de volgende codering:

Voorbeeld
Ring 1 – rood = 2;
Ring 2= violet = 7;
Ring 3 = geel = 4;
Ring 4 = oranje = x 10^3

De weerstandswaarde is dus 274 x 10^3 Ω = 274000 Ω = 274 kΩ
De vijfde ring is de tolerantie ring.

Tolerantie en Weerstandscodering

De laatste ring is de tolerantie-ring. De tolerantie-ring geeft in procenten aan hoe groot de afwijking van de gegeven weerstandswaarde kan zijn.

Voorbeeld
Bij een weerstand van 27 kΩ en een tolerantie van 5%, zal de waarde liggen tussen 27 kΩ + 5%.
5% van 27 kΩ = 1,35 kΩ .

De weerstandswaarde ligt dan tussen de 25,65 kΩ en 28,35 kΩ

Vier of vijf ringen op een weerstand zijn afhankelijk van de tolerantie. Vier ringen zien we bij weerstanden met een tolerantie van 2% of hoger. Vijf ringen zien we bij een tolerantie van 1% of lager.

Gedrukte waarde

Bij sommige series wordt geen kleurcode gebruikt, maar wordt de waarde op de weerstand gestempeld:

  • Bij waarden in 2 staat achter het getal een R, bijvoorbeeld 68 R;
  • Bij waarden in K2 staat achter het getal een K, bijvoorbeeld 22 K;
  • Bij waarden in MΩ staat achter het getal en M, bijvoorbeeld 1 M.

Als er in het getal een komma staat, komt de letter op de plaats van de komma te staan. Bijvoorbeeld 4,7 kΩ wordt dan geschreven als 4K7.

SMD-weerstanden zijn vaak te klein om te coderen. De codering de verpakking. staat dan op Als de codering toch op de SMD-weerstand staat, is dat een code met drie cijfers. De eerste twee cijfers zijn dan de eerste twee getallen en het derde cijfer de vermenigvuldigingsfactor uitgedrukt in een macht van 10. Bijvoorbeeld code 122 betekent 12 x 10^2 Ω = 1200Ω. In afbeelding 7.12 zien we voorbeelden van weerstanden met verschillende codering.

Weerstandscodering met kleur gestempeld en waarde erop

Reeksen met Weerstandscodering

We kunnen niet elke weerstandswaarde bestellen. De waarden die er standaard zijn, horen bij een bepaalde reeks. Op het datablad staat in welke reeks de weerstanden verkrijgbaar zijn. In een reeks zijn per decade een aantal waarden ondergebracht. Een decade is het gebied tussen twee opeenvolgende machten van 10.

Bijvoorbeeld tussen 10^1 en 10^ 2, dus tussen 10 en 100. Het aantal weerstanden per decade vinden we in de naam van de reeks. De E12-reeks bijvoorbeeld heeft 12 weerstandswaarden per decade. Als we waarden tussen 1 en 10 van een reeks weten, dan weten we ook de waarden van 10 tot 100, van 100 tot 1000 enzovoort. We moeten de komma dan een of meer plaatsen verschuiven.

Er zijn de volgende standaardreeksen;

  • E3-reeks;
  • E6-reeks;
  • E12-reeks;
  • E24-reeks;
  • E48-reeks;
  • E96-reeks;
  • E192-reeks.

Veelgebruikte reeksen zijn de E12- en de E24-reeks. In de E12-reeks liggen de waarden 20 % uit elkaar en daarom is de tolerantie 10%. In afbeelding 7.13 zie je de reeksen en kleurcode afgebeeld. Klik op de afbeelding voor een afbeelding met kleur!

De MIL code en Weerstandscodering

Volgens de Mil-specs dienen op de componenten voor te komen:

1. het nummer van de specificatie waaronder het gefabriceerd werd;
2. de getalswaarde van de grootheid (bij weerstanden dus de ohmse waarde);
3. het codenummer van de fabrikant.

De MIL-code

Deze code ontstond in de jaren na de Tweede Wereldoorlog in Amerika. Bij de opbouw en modernisering van de strijdkrachten werden er geheel nieuwe eisen gesteld aan elektrisch- en elektronisch materiaal. Deze eisen werden zeer nauwkeurig omschreven in zogenaamd Military Specifications, afgekort Mil-specs.

Deze voor schriften waren zo string en daardoor de componenten kwalitatief zo goed dat niet alleen de toepassing werd gevonden in militaire apparatuur, maar ook in de toen snel in opmars zijnde computer- en instrumentenindustrie.

Door deze veelheid aan gegevens werd het gebruik van een ringkleurcodering onmogelijk.

Beschouwen we alleen de code voor de weerstandswaarde dan zien we een getal van vier cijfers waarvan de eerste drie cijfers overeenkomen met de eerste drie cijfers van de weerstandswaarde, terwijl het vierde cijfer het aantal nullen voorstelt dat op de getalswaarde volgt. Hierna volgt dan nog een letter die een bepaalde tolerantie voorstelt, zie afbeelding 7.14. Deze Mil-code strekt zich echter alleen uit over de E96 (1%) en de E192 (0,5%) reeks.

De letters stellen voor:
B = 0,1%
C = 0,25%
D = 0,5%
F = 1%

Weerstandscodering

Samenvatting van coderingen

Nog eens alle coderingen op een rijtje.
Kleurcode met 4 bandjes code (tolerantie 2% of hoger)

1ste ring =1ste cijfer
2de ring = 2de cijfer
3de ring geeft het aantal nullen aan achter het 1ste en 2de cijfer
4 ring = tolerantie

Kleurcode met 5 bandjes code (tolerantie 1% of lager)

1ste ring =1ste cijfer
2de ring = 2de cijfer
3de ring = 3de cijfer
4de ring geeft het aantal nullen aan achter het 1ste en 2de cijfer
5de ring = tolerantie

Letter- en cijfercode (Europees).

Met behulp van de letters wordt de weerstandswaarde aangegeven.
E of R betekent Ω
K betekent kΩ
M betekent MΩ
Tevens geeft de plaats van de letter de komma aan.

Letter- en cijfercode volgens Mil-code

1ste getal =1ste cijfer
2de getal = 2de cijfer
3de getal = 3de cijfer
4de getal geeft het aantal nullen aan achter het 3de cijfer
5de letter = tolerantie

Verschillende soorten weerstanden

Stabiliteit

De stabiliteit is de mate van verouderen van een weerstand. Het is het afwijken van de waarde in de tijd. Het wordt uitgedrukt in %. Factoren die de stabiliteit bepalen zijn:

  • langdurige belasting en de tijd die een weerstand in bedrijf is (load);
  • invloeden van het klimaat en temperatuur (climatic tests);
  • methode van monteren (soldering);
  • invloed van overbelasting (overload).

Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 3, Deel 1, Hoofdstuk 7, Paragraaf 7.4, Blz 175-180

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.