Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 7, Hoofdstuk 12, Paragraaf 12.2 Blz 281-285

Overbrengingen of Transmissions is een verzamelnaam van verschillende technieken voor het overbrengen van ronddraaiende onafgebroken bewegingen. Vaak gaat dit overbrengen gepaard met het omvormen van deze bewegingen. Zo zijn er ook Riemoverbrengingen. Lees hier hoe deze werken, hoe onderhoud hier aan plegen en welke formules er bij horen!

Riemoverbrengingen Uitleg en Werking

Riemoverbrengingen bestaan uit twee evenwijdige assen waarop schijven gemonteerd zijn, riemschijven genaamd. Deze twee schijven zijn door een riem verbonden. Indien de schijven gelijke diameter hebben, draaien ze dan ook met dezelfde snelheid. Zijn de diameters niet gelijk, dan hebben ze verschillende snelheden.

Door slip gaat de gedreven schijf soms iets trager draaien dan het zou moeten zijn. Vertande riemen hebben dit nadeel niet. Om verschillende snelheden mogelijk te maken, monteert men schijven van verschillende diameters soms naast elkaar op één as. Ook traploos regelen van snelheid is mogelijk met behulp van een variomatic.

Vroeger werden riemen uit zuiver leer gebruikt vanwege de hoge wrijvingswaarden die als gevolg de slip minimaliseerden. Een voorbeeld van zo’n riem zie je in onderstaande afbeelding. Het over te brengen maximale vermogen is bij deze leren riemen echter lager dan bij de moderne compoundriemen of gelaagde riemen. Een compoundriem wordt gebruikt voor het overbrengen van grote vermogens.

Leren riem

Deze riem bestaat uit drie lagen: een looplaag met gunstige wrijvingseigenschappen (vaak van chroomleer); een trekvlak van kunststof vanwege de hoge treksterkte en geringe rek én een bescherm- of deklaag van (vaak) opnieuw chroomleer. De slip van dergelijke riemen is zeer laag wat resulteert in een zeer hoog rendement (tot circa 98%) en een lange levensduur.

Voorwaarden voor een goede werking van riemoverbrengingen

Voor een goede riemoverbrenging gelden de volgende eisen:

  • De wielen van de overbrenging moeten goed uitgelijnd zijn;
  • De wielen moeten goed en deugdelijk op de assen gemonteerd zijn;
  • De riem moet een goede ligging in de groeven van de wielen hebben;
  • De riem(en) moet(en) een juiste spanning hebben.

Er mogen geen bedrijfsomstandigheden zijn die de kwaliteit van de riem ongunstig beïnvloeden. Olie maakt rubber zacht, waardoor het zijn verende functie verliest, terwijl bij hoge temperaturen rubber hard wordt en gaat barsten.

Voorwaarden voor een goede werking van Riemoverbrengingen

Inspectie en Onderhoud van Riemoverbrengingen

Inspectie

Je merkt in de praktijk vaak dat riemen als bijzaak gezien worden en niet voldoende aandacht krijgen. Mensen zien dan over het hoofd dat een riem een belangrijk element in de aandrijving is. Als bijvoorbeeld de spanning van een V-riem bij een motor niet juist is, dan draaien de ventilatoren en dynamo niet goed.

De gevolgen kunnen storingen zijn. Ook extra slijtage en breuk, veroorzaakt door te strak of slecht gespannen riemen, kunnen vaak fatale gevolgen hebben. Daarom moet men regelmatig de riemoverbrengingen controleren.

Dus controleer en inspecteer op onderstaande punten:

  • De juiste spanning van de riemen;
  • De conditie van de riemen (stel eventuele slijtageverschijnselen vast, zoals rek, gebroken koorden);
  • De conditie van de riemwielen (beschadigingen);
  • De conditie en gangbaarheid van de spanwielen;
  • De bevestiging van riemwielen en de borgingen ervan;
  • Ongewenste bedrijfsomstandigheden (vervuiling, aanlopen van overbrengingen, olielekkage).

Ligging van de V-riemen in de groeven

Bij V-riemen moet de ligging van de riem in de V-groef juist zijn. de groeven moeten recht, glad en onder de juiste hoek bewerkt zijn en, bij meerdere groeven, even breed zijn. De zijkanten van de riem moeten precies tegen de groef aanliggen. Bovendoen mag de riem niet boven de V-groef uitsteken, anders worden de riemvlakken niet ten volle benut en vindt er dus ook geen optimale krachtoverdracht plaats.

Ligt de riem op de bodem van de V-groef, dan kot er helemaal geen krachtoverbrenging tot stand. De riem gaat doorslippen en wordt daardoor sterk verhit en is na korte tijd versleten. De grootste krachtoverdracht wordt verkregen wanneer de bovenzijde van de riem met de bovenrand van het wiel gelijk ligt.

De V-riem trekt zich dan bij toename van de belasting ”vast” in de groef. Samenvattend kan worden gesteld: controleer en vergelijk goed of het type V-riem overeenkomt met de groef in het wiel.

Ligging van een V-riem in zijn groef

Juiste spanning van V-riemen

De riemspanning van de overbrenging moet juist zijn, anders slipt de riem door en slijt extra snel. Daarom moet steeds de spanning worden gecontroleerd. Dit geldt vooral voor nieuw aangebrachte riemen, omdat er rek ontstaat. De riemen worden langer en verliezen daardoor hun spanning.

Heel vaak zijn slippende V-riemen de oorzaak van een teruglopende en daardoor onvoldoende vermogensoverdracht. De juiste spanning wort vermeld in het onderhoudsboek. Aangezien bij een vliegtuig grote temperatuurverschillen kunnen optreden tijdens de vlucht (denk aan vlieghoogte), verandert ook de spanning van de riemen tijdens een vlucht.

Men kan daardoor op de grond moeilijk bepalen wat de bedrijfsspanning van een riem zal zijn tijdens het vliegen. Wijk dus nooit af van de gegevens in de onderhoudsboeken. De spanning op de V-riem moet zo zijn dat je de V-riem ongeveer 7 tot 10 mm in kunt drukken.

Riemspanning bij Riemoverbrengingen

Montage, Demontage en Onderhoud aan Riemoverbrengingen

Riemen moet je zonder forceren monteren. Wringen over de wielrand veroorzaakt inwendige beschadiging van de riem en verkort de levensduur. Verklein daarom de as afstanden van de wielen voordat je de riemen inlegt of voordat je de spanwiel(en) terugbrengt. Nieuwe riemen moeten na een inloop periode worden na gespannen.

Als er meerdere parallelle riemen zijn en één riem is ondeugdelijk, vervang dan alle riemen. Ze hebben dan allemaal dezelfde lengte en brengen elke een gelijk deel van het vermogen over. Bij temperaturen hoger dan 60°C loopt de levensduur van riemen aanmerkelijk terug. Zorg daarom voor een goede ventilatie van de overbrenging.

Maak de beschermkappen eventueel uit geperforeerde plaat of gaas. Soms hoor je tijdens de werking bepaalde tikkende of schurende geluiden. Een riem die langs de beschermkap of een ander werktuigdeel schuurt, is vaak de oorzaak van deze geluiden. Het gevolg is dat de riem snel slijt.

Besteed bij het vervangen van riemen ook aandacht aan de riemwielen. De groeven moeten recht en glad bewerkt zijn onder de juiste hoek. Bescherm een riemoverbrenging tegen vet, olie, benzine, vocht en stof. gebruik geen riemsmeer of andere antislipmiddelen.

Ze hebben allemaal een nadelige invloed op de gebruiksduur van de riemen. Als er versleten riemwielen worden vervangen, let dan op uitgesleten groeven en afbrokkelde randen. Vooral bij aluminium wielen komt dit nog wel eens voor.

Formules Riemoverbrengingen

De snelheden kunnen door middel van volgende formule berekend worden: d1∙n1=d2∙n2. Hierbij staan d1 en d2 voor de diameters van twee schijven, en n1 en n2 voor hun toerental (in omwentelingen per minuut of soms ook per seconde). Andere Formules in techniek vindt je op de FORMULE PAGINA.

Riemspanner en Riemset kopen?

Kijk dan eens hieronder!

Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 7, Hoofdstuk 12, Paragraaf 12.2 Blz 281-285

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.