Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module7, Deel 2, Hoofdstuk 8, Paragraaf 8.5 Blz 347-350

Een van de manieren om twee metalen met elkaar te verbinden is een soldeerverbinding. Bij solderen wordt gebruik gemaakt van een gesmolten metaal dat verschillende materialen aan elkaar verbindt: het soldeer. In dit artikel word besproken hoe je soldeerwerkzaamheden praktisch uitvoert.

Praktische uitvoeringen van Soldeerwerkzaamheden (Voorbeelden met Apparaat)

Als we een koperdraad door middel van solderen moeten bevestigen aan een aansluitlip, gaan we als volgt te werk:

  • Indien de draad en de aansluitlip nog niet in de fabriek zijn vertind, worden ze op de plaats waar de verbinding komt, grondig schoon en blank gemaakt en daarna vertind.

Het vertinnen van de aansluitlip gebeurt als volgt:

  • We houden de punt van de soldeerstift tegen de te vertinnen aansluitlip en brengen tevens een stukje harskernsoldeer naast de soldeerstift op de aansluitlip.
Vertinnen aansluitlip soldeerwerkzaamheden

Tijdens het solderen nooit direct tegen de soldeerstift aanhouden maar tegen het te solderen oppervlak. Hierdoor wordt voorkomen dat de hars al verbrandt, voordat die zijn reinigende werking kan uitvoeren.

Voor een betere warmteoverdracht is het van belang om een druppel soldeer op de soldeerstift aan te brengen, waar deze contact maakt met het metaal. het vertinnen van de draad gebeurt door de soldeerstift onder tegen de draad aan te houden en het soldeer met de harskern op de draad.

Hier eerst een ”soldeerbrug” aanbrengen voor de warmteoverdracht. Als de draad warm genoeg is, zal ook het soldeer de juiste temperatuur krijgen en gaan vloeien. Het soldeer mag niet onder de isolatie van de draad vloeien (wicking).

Neem het soldeer weg en ook de soldeerstift, nadat het soldeer over de draad goed is uitgevloeid. De vorm van de onderlinge tiertjes dient zichtbaar te blijven.

Vertinnen van het te solderen draad

Het verbinden gebeurt als volgt (Techniek voor beginners)

De vertinde draad wordt op de vertinde plaats van de aansluitlip gelegd en zonodig vooraf gebogen met een rondbektang. Met de soldeerstift wordt de aansluitlip verwarmd tot het soldeer vloeit. Het zal daarbij nodig zijn weinig soldeer toe te voegen.

De draad moet voor 90% in een ”tinbed” liggen. Tussen de draad en de soldeerlip mag zich slechts een dunne laag soldeer bevinden. Een dunne laag soldeer is namelijk sterker dan een dikke laag.

Doorsneden soldeerverbinding tijdens soldeerwerkzaamheden

De Soldeertijd tijdens Soldeerwerkzaamheden

De tijd nodig om te vertinnen of om een soldeerverbinding te maken is afhankelijk van de grootte van de soldeerplaats (het te verwarmen oppervlak = de relatief thermische massa: hoe snel wordt het warm en hoe lang blijft het warm?).

Een eindje draad of een aansluitlipje is eerder op een temperatuur dan bijvoorbeeld een stripje of plaatje koper, een zware kabelschoen of een loden mantel. Voor al de te solderen oppervlakken geldt echter niet te lang verhitten.

Neem liever een bout met een groter vermogen. Deze kan het afstaan van warmte sneller en langer volhouden. Langdurige verhitting kan oververhitting van componenten tot gevolg hebben. Een aanbevolen tijd is 2 seconden opwarmtijd en daarna nog 2 á 3 seconden om soldeer toe te voegen.

Voor echt grote onderdelen zal de opwarmtijd beslist langer zijn. Ook als er veel soldeer toegevoegd dient te worden, zal dat meer tijd in beslag nemen. Dit kan wel sneller gedaan worden als er een soldeerdraad gekozen wordt met een grotere diameter.

Tot slot nog een opmerking

Het vertinnen van een draad of het maken van een soldeerverbinding moet in één gang gebeuren. Dus tijdens het solderen niet stoppen, laten afkoelen en weer opnieuw beginnen. Immers, het vloeimiddel is uit het reeds aanwezige soldeer verdwenen.

Opnieuw verhitten hiervan geeft slechts aanleiding tot slechte verbindingen. Alleen door het toevoegen van een geringe hoeveelheid losse flux (RMA) kan de verbinding opnieuw verhit en gesoldeerd worden.

Tijdens het afkoelen mogen we de gemaakte verbinding niet bewegen. Doen we dit toch, dan krijgen we een korrelige verbinding die er tevens dof uitziet. Het soldeeroppervlak dient na het solderen gereinigd te worden. Dit voorkomt het ophopen van stof aan het achterblijvende vloeimiddel.

Als reinigingsmiddel kan het beste isopropyl alcohol gebruikt worden. Met behulp van een synthetische borstel en/of doekje kan het vuil verwijderd worden. Alleen na reiniging kan de soldeerverbinding goed beoordeeld worden.

Controle naar de Soldeerwerkzaamheden

Het soldeeroppervlak moet na reinigen glad en glanzend zijn en vrij van putjes en puntjes na de soldeerwerkzaamheden. Alleen dan hebben we een goede verbinding. We hebben een slechte verbinding indien:

  • Het tinoppervlak korrelig is;
  • het tinoppervlak er dof uit ziet;
  • Het soldeer niet goed is doorgevloeid;
  • Wicking plaatsvindt (draad).

De oorzaken van een slechte verbinding kunnen zijn:

  • De temperatuur is te laag geweest;
  • De temperatuur is te hoog geweest;
  • De te solderen onderdelen waren niet schoon;
  • De verbinding is bewogen tijdens het afkoelen;
  • De vloeihoek van de soldering lag niet tussen de 0° en 20° (Zie afbeelding hieronder).

Goed Soldeergereedschap kopen

Kijk ook naar de volgende artikelen:

Bent u Op zoek naar goed soldeer gereedschap kijk dan eens naar onderstaande artikelen.

Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module7, Deel 2, Hoofdstuk 8, Paragraaf 8.5 Blz 347-350

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.