Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 7 Deel 1 Hoofdstuk 1 Blz: 44 t/m 47

Veiligheid: Hoe moet ik met elektriciteit omgaan en wat zijn de gevaren ervan? De benodigde veiligheidsmaatregelen zijn afhankelijk van de gebruikte spanning. Men maakt hierbij onderscheid tussen veilige spanning, laagspanning en hoogspanning.

Veilig omgaan met elektriciteit

50 Volt wisselspanning of 120 Volt gelijkspanning geldt als ongevaarlijk voor gezonde personen en dan nog uitsluitend in een droge omgeving. In andere omstandigheden, zoals bij het werken in besloten ruimtes of in een vochtige omgeving.

Veilig werken is met elektriciteit heel belangrijk

Zijn spanningen van rond de 80 Volt de oorzaak geweest van gevallen van elektrische schok met fatale gevolgen. De uitwerking van een stroomdoorgang op het menselijk lichaam hangt samen met de sterkte van de stroom die passeert.

Deze stroomsterkte is bij een bepaalde spanning afhankelijk van de weerstand van ons lichaam, die weer voornamelijk door de huidtoestand bepaald wordt. In de tabel hieronder worden veilige spanningen weergegeven en welke spanning er komt kijk bij hoog en laagspanning.

Veilige spanningLaagspanningHoogspanning
Wisselspanning< 50 Volt< 1000 Volt> 1000 Volt
Gelijkspanning< 120 Volt*< 1500 Volt> 1500 Volt
* zonder rimpel

In de tabel hierboven is te zien dat als je werkt met hoogspanning er flinke voltages erbij komen kijken.

Voorwaarden elektrisch gereedschap

Elektrische gereedschappen moeten voorzien zijn van een CE-markering, vergezeld van een EG-verklaring van overeenstemming. Het arbeidsmiddel moet worden gebruikt overeenkomstig de bijbehorende gebruiksvoorschriften.

Elektrisch gereedschap dat werkt op een spanning van 220 Volt moet dubbel-geïsoleerd zijn uitgevoerd. Dit is zichtbaar aan een symbool van twee in elkaar geplaatste vierkantjes.

Naast de normale isolatie is er een extra isolatie aangebracht, waardoor er sprake is van een dubbele beveiliging tegen elektrische stroom. Van een veilige spanning is er sprake bij maximaal 50 Volt wisselspanning of 120 Volt gelijkspanning.

Bij veilige spanning gaat men ervan uit dat er bij een fout in de apparatuur geen schade aan het lichaam ontstaat bij een stroomdoorgang. In vochtige en in besloten ruimten mogen we uitsluitend gebruik maken van gereedschap dat werkt op een veilige spanning.

In een niet-explosieveilige omgeving mag elektrisch handgereedschap niet worden gebruikt, tenzij dit aan speciale eisen voldoet. Volgens de NEN 3140 moet de toestand van elektrisch handgereedschap en toebehoren na inlevering en voor uitgifte gecontroleerd worden.

CE-markering die zorgt voor de veiligheid van het apparatuur
CE-markering

Veiligheid: De aardlekbeveiliging

Als er stroom uit het elektriciteitsnet ”weglekt” doordat er iets of iemand onder spanning staat. Schakelt de aardlekbeveiliging onmiddellijk de spanning uit. Ondanks deze beveiliging kan er toch letsel door een elektrische schok ontstaan.

Dit omdat het toch nog 50 Milliseconde duurt, voordat de spanning daadwerkelijk uitvalt. Dus ook bij aanwezigheid van een aardlekbeveiliging moet men voorzichtig zijn met elektrische apparaten.

Bovendien is niet altijd in elke ruimte een aardlekbeveiliging aanwezig. Als een aardlekbeveiliging in werking is getreden, dient men dit altijd weer te resetten mocht het weer veilig zijn.

Veiligheid door middel van een aarlekbeveiliging
Aardlekbeveiliging met het rode rondje rechtsboven aangegeven

Veiligheid: De Noodschakelaar

Noodschakelaars zijn bedoeld voor de wat zwaardere elektrische apparatuur en opstellingen die meer risico opleveren. Bijvoorbeeld verwarmingsovens, boormachines, pompen en ander vaak elektromechanische apparatuur.

Deze apparaten of opstellingen kunnen naast elektrische schokken ook brand, mechanische gevaren of chemische gevaren veroorzaken. Voor standaard meetinstrumenten en computers is zelden of nooit een noodschakelaar nodig.

Noodschakelaars zijn herkenbaar aan een rode knop die verschillende vormen kan hebben. Als iemand met spanning in aanraking komt, moet men direct deze rode knop indrukken. Zie afbeelding hieronder voor een voorbeeld.

Veiligheid d.m.v. een knop schakel je de elektriciteit uit.
Noodstop elektriciteit

Gevolgen in contact komen met elektriciteit

Als er elektrische stroom door het menselijk lichaam gaat, kunnen de gevolgen ernstig en zelfs dodelijk zijn. Komt iemand dus in aanraking met een elektrische spanning, dan moet als eerste onmiddellijk de stroomtoevoer worden verbroken.

De stroomtoevoer kan verbroken worden door de noodschakelaar van de werkplaats of de betreffende stekers uit het stopcontact te trekken. Elektriciteit zoekt altijd zijn weg naar ”aarde”.

Als een defect apparaat of een defect snoer wordt aangeraakt, zal de stroom door het lichaam naar de aarde vloeien. Dit kan worden voorkomen door ervoor te zorgen dat men zelf géén aarde maakt, oftewel goed geïsoleerd is ten opzichte van aarde.

Sommige vloeistoffen en vaste stoffen geleiden stroom, andere niet. Alles wat nat is geleidt de stroom goed. Metalen, water, maar ook het menselijk lichaam zijn goed geleidend. Rubber, droog hout, glas, droog textiel, droog papier en plastic geleiden niet.

Als u geïsoleerd bent van de aarde en u raakt een onder spanning staand slachtoffer, geleider of geleidend voorwerp aan, dan zal de stroom niet door uw lichaam naar de aarde kunnen afvloeien.

Bevrijden onder spanning staand persoon

Een slachtoffer dat nog onder spanning staat, omdat het nog niet gelukt is de stroomtoevoer te verbreken, kunt u ook als volgt bevrijden:

  • Ga op droog, niet-metalen voorwerp staan (droge plank, deken, jas of rubbermat);
  • Omwikkel uw handen met een dikke laag droog textiel of een ander niet geleidend materiaal (papier, rubber, leren of wollen handschoen);
  • Probeer met een droge stok de onder spanning staande draad of het aangeraakte onderdeel van het apparaat los te trekken van het slachtoffer, of probeer het slachtoffer zelf van de spanning los te trekken door aan zijn kleding te trekken, als die tenminste niet nat is.
  • Mocht u nou niks in de buurt hebben dan kunt u hem of haar ook van de spanning of schoppen met uw rubberen werkschoenen (met kunststof neus)

Lichamelijke gevolgen met aanraking elektriciteit

Elektrische stroom die door het lichaam gaat kan de volgende gevolgen hebben:

  • Stoornissen in het hartritme, waardoor een stilstand van de bloedsomloop kan ontstaan;
  • Brandwonden op die plaatsen waar de stroom het lichaam in en uit is gegaan;
  • Zeer diepe brandwonden, zelfs intern waardoor de bloedvaten en botten zelfs beschadigd kunnen worden;
  • Beschadiging hersenen, met als gevolg bewusteloosheid;
  • Ademstilstand, met als gevolg zuurstoftekort;
  • Spierkrampen. Het slachtoffer kan daardoor de stroombron niet meer loslaten.

Bronvermelding: https://jeweka.nl/category/theorie-en-werkboeken Module 7 Deel 1 Hoofdstuk 1 Blz: 44 t/m 47

Sale (NL)Sale (NL)

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.